Khi mới bước chân vào thế giới trống, nhiều người thường bị choáng ngợp bởi số lượng trang thiết bị đi kèm từ trống snare, trống bass cho đến các loại cymbal phong phú. Trong số đó, cặp hi-hat luôn được coi là linh hồn giữ nhịp cho mọi bản nhạc. Tuy nhiên, đối với người mới bắt đầu, việc sở hữu một bộ hi-hat ngay lập tức từ ngày đầu tiên là không hoàn toàn bắt buộc.
Trong những tuần đầu tiên, hành trình của bạn chủ yếu xoay quanh việc làm quen với dùi trống, rèn luyện tư thế ngồi và xây dựng cảm giác nhịp điệu cơ bản trên một tấm đệm tập (practice pad). Việc đầu tư một bộ hi-hat cơ học ngay lập tức chưa thực sự mang lại hiệu quả nếu bạn chưa làm chủ được đôi tay của mình. Chỉ khi bạn bắt đầu bước sang giai đoạn học cách phối hợp cả tay lẫn chân để tạo ra các tiết tấu hoàn chỉnh, hi-hat mới trở thành một công cụ không thể thiếu.
Hi-hat là gì và vai trò trong bộ trống
Hi-hat là sự kết hợp độc đáo giữa hai lá cymbal (lá trên – top và lá dưới – bottom) được úp ngược vào nhau trên một trục kim loại của chân đế (hi-hat stand). Chân đế này kết nối trực tiếp với một pedal điều khiển bằng chân trái (đối với người chơi thuận tay phải), cho phép người chơi thay đổi khoảng cách giữa hai lá cymbal một cách linh hoạt.
Sản phẩm được đề cập trong cẩm nang này
![[Elbbkg] 6 8 10Inch Trống Brass Cymbals Bộ Gõ Splash Tai Nạn Hi-Hat Jazz Trống Cymbal Cho Nhạc Cụ Phần Trống Cymbal](https://img.lazcdn.com/g/p/2a8c415f16aaa6ba853c66dda92cd0d0.jpg_400x400q80.jpg_.webp)
Giá có thể thay đổi. Vui lòng xem trang sản phẩm để biết giá mới nhất.
Bằng cách điều khiển lực đạp của chân trái, người chơi có thể tạo ra nhiều sắc thái âm thanh khác nhau từ cặp hi-hat. Khi đạp chặt pedal, hai lá cymbal ép sát vào nhau tạo ra âm thanh gọn gàng, đanh và dứt khoát (closed hi-hat), cực kỳ thích hợp để giữ nhịp cho các đoạn nhạc nhẹ nhàng. Ngược lại, khi nhấc chân lên, hai lá cymbal tách rời và rung động tự do, tạo ra âm thanh vang dội, ồn ào (open hi-hat) để tạo điểm nhấn cho các đoạn cao trào. Người chơi cũng có thể giữ chân ở mức lửng lơ để tạo ra tiếng xào xạc đầy năng lượng (half-open hi-hat), hoặc chỉ cần dùng chân dậm pedal để tạo ra tiếng gõ nhịp nhẹ nhàng (foot chick).
Nhờ sự linh hoạt này, hi-hat đóng vai trò là “máy đếm nhịp” (timekeeper) dẫn dắt toàn bộ ban nhạc. Từ những nhịp điệu Pop bắt tai, những câu groove Funk đảo phách phức tạp, cho đến những tiết tấu dồn dập của Rock, hi-hat luôn là nơi người đánh trống vạch ra các phân rã nhịp để giữ cho cả ban nhạc đi đúng tốc độ và không bị lệch nhịp.
Dấu hiệu cho thấy bạn chưa cần mua hi-hat ngay
Mặc dù hi-hat là bộ phận vô cùng quan trọng của bộ trống hoàn chỉnh, bạn hoàn toàn có thể trì hoãn việc mua thiết bị này nếu nhận thấy bản thân thuộc các trường hợp dưới đây.
Đầu tiên là khi bạn đang ở giai đoạn luyện tập kỹ thuật tay cơ bản (rudiments). Trong những tuần đầu tiên, bài tập của bạn sẽ xoay quanh các kỹ thuật gõ cơ bản như Single Stroke Roll, Double Stroke Roll, hay Paradiddle nhằm rèn luyện cơ tay và kiểm soát độ nảy của dùi. Những bài tập này chỉ yêu cầu một bề mặt phẳng có độ nảy tốt như tấm đệm tập (practice pad), do đó việc mua hi-hat lúc này là chưa cần thiết vì bạn chưa học đến các kỹ thuật phối hợp chân.
Dấu hiệu thứ hai liên quan đến ràng buộc về ngân sách cá nhân. Một bộ hi-hat hoàn chỉnh đòi hỏi bạn phải mua cả cặp lá cymbal lẫn chân đế đi kèm, điều này có thể ngốn một khoản chi phí khá lớn đối với người mới bắt đầu. Nếu tài chính hạn hẹp, bạn nên ưu tiên đầu tư vào một cặp dùi trống chất lượng, một tấm practice pad tiêu chuẩn và một chiếc ghế trống (drum throne) tốt để bảo vệ cột sống, trước khi nghĩ đến việc mua các loại cymbal đắt tiền.
Cuối cùng là giới hạn về không gian sống và tiếng ồn xung quanh. Hi-hat acoustic tạo ra những tần số âm thanh kim loại rất cao, sắc bén và có khả năng xuyên tường cực tốt. Nếu bạn đang sinh sống tại căn hộ chung cư hoặc phòng trọ nhỏ chưa được xử lý tiêu âm hay cách âm chuyên dụng, việc gõ hi-hat thật tại nhà chắc chắn sẽ gây ảnh hưởng lớn đến hàng xóm và dễ dẫn đến những phiền toái không đáng có.
Khi nào người mới tập nên đầu tư hi-hat?
Trì hoãn việc mua sắm không có nghĩa là bạn sẽ bỏ qua hi-hat mãi mãi. Khi kỹ năng của bạn tiến bộ, sự thiếu vắng của chiếc hi-hat thực tế sẽ trở thành rào cản lớn ngăn bạn phát triển sâu hơn. Bạn nên bắt đầu cân nhắc đầu tư một bộ hi-hat khi chạm đến các cột mốc kỹ thuật cụ thể dưới đây.
Cột mốc quan trọng nhất là khi bạn bắt đầu học các tiết tấu phối hợp cả tay lẫn chân (four-way coordination). Khi chuyển từ các bài tập tay đơn thuần sang việc ghép các điệu trống cơ bản (như điệu Pop/Rock 8-beat), bạn cần phải phối hợp tay phải giữ nhịp trên hi-hat, tay trái đánh snare và chân phải đạp kick. Lúc này, việc có một chiếc hi-hat vật lý trước mặt là bắt buộc để bạn làm quen với việc phân bổ không gian và khoảng cách giữa các nhạc cụ khi chơi.
Bên cạnh đó, nhu cầu thể hiện sắc thái âm nhạc (dynamics) cũng là một yếu tố quyết định. Khi tập luyện cùng các bản nhạc thực tế, bạn sẽ nhận ra âm nhạc luôn cần sự nhấn nhá sinh động. Việc chuyển đổi mượt mà giữa tiếng hi-hat đóng khít ở phần phiên khúc nhẹ nhàng sang tiếng hi-hat mở hé ở phần điệp khúc sôi động là kỹ năng chỉ có thể rèn luyện được trên một bộ hi-hat thật với cơ chế lò xo phản hồi nhạy bén.
Cuối cùng, nếu bạn có mục tiêu tham gia tập luyện cùng ban nhạc hoặc chuẩn bị cho các buổi biểu diễn thực tế, việc sở hữu hi-hat là điều không thể thiếu. Bạn cần làm quen với cảm giác kiểm soát độ mở của lá cymbal bằng chân trái trong môi trường thực tế để tự tin giữ nhịp cho các nhạc cụ khác, thay vì chỉ quen với việc gõ giả lập trên các bề mặt không tiếng động.
Các giải pháp thay thế và cách tập luyện khi chưa có hi-hat
Trong thời gian chưa thể sở hữu một bộ hi-hat thực tế, bạn vẫn có thể áp dụng nhiều phương pháp tập luyện thông minh để xây dựng tư duy nhịp điệu và sự độc lập giữa các chi ngay tại nhà.
Phương pháp đơn giản nhất là sử dụng một tấm đệm tập (practice pad) phụ đặt ở vị trí giả lập hi-hat (thường cao hơn và lệch về phía tay không thuận). Trong khi tay thuận gõ đều đặn các nốt móc đơn lên tấm pad này, hãy tập thói quen nhấc và dậm gót chân trái xuống sàn nhà theo đúng nhịp phách để mô phỏng động tác đạp pedal. Bạn cũng có thể đặt một chiếc pedal trống bass cũ không gắn dùi dưới chân trái để tạo cảm giác lực cản vật lý gần giống với pedal hi-hat thật.
Một giải pháp khác là tập trung vào các bài tập độc lập tay (hand independence) trên các bề mặt không có độ nảy cao như gối bông. Việc tập gõ các tiết tấu hi-hat bằng tay phải trên gối và gõ snare bằng tay trái trên pad sẽ buộc cơ tay của bạn phải hoạt động tích cực hơn để nhấc dùi lên, từ đó xây dựng nền tảng lực tay và sự dẻo dai cực tốt trước khi bạn chuyển sang kiểm soát một bộ hi-hat kim loại thực tế.
Nếu có điều kiện tiếp cận công nghệ, bạn có thể tận dụng các bộ trống điện tử phổ thông có hỗ trợ pad hi-hat và pedal điều khiển (hi-hat controller). Mặc dù các bộ điều khiển trên trống điện tử giá rẻ thường chỉ sử dụng cơ chế công tắc bật/tắt đơn giản thay vì cảm biến tuyến tính mượt mà, chúng vẫn là công cụ tuyệt vời để bạn thực hành việc phối hợp đóng/mở hi-hat theo cấu trúc bài hát mà không gây ra tiếng ồn khó chịu.
Tuy nhiên, bạn cần lưu ý rằng các giải pháp giả lập này chỉ mang tính chất tạm thời và không thể thay thế hoàn toàn cảm giác vật lý thực tế. Việc lạm dụng tập giả lập quá lâu mà không tiếp xúc với nhạc cụ thật dễ dẫn đến các thói quen xấu như đặt sai góc độ tiếp xúc của dùi trống hoặc không kiểm soát được lực phản hồi tự nhiên của lá cymbal. Vì vậy, hãy cố gắng sắp xếp thời gian đến các phòng tập trống chuyên nghiệp khoảng 1-2 lần mỗi tuần để hiệu chỉnh lại cảm giác tay chân trên một bộ trống thực tế.
Tiêu chí cơ bản khi chọn mua hi-hat cho người mới
Khi đã quyết định đầu tư một bộ hi-hat cho riêng mình, việc lựa chọn sản phẩm phù hợp giữa vô vàn thương hiệu và mức giá trên thị trường là rất quan trọng để tránh lãng phí ngân sách.
Về kích thước, lựa chọn tối ưu và an toàn nhất cho người mới bắt đầu luôn là kích cỡ 14 inches. Đây là kích thước tiêu chuẩn toàn cầu, mang lại âm thanh cân bằng giữa độ ấm, độ vang và âm lượng, phù hợp với hầu hết mọi thể loại âm nhạc từ Pop, Rock đến Jazz. Bạn cũng có thể cân nhắc kích thước 13 inches nếu thích âm thanh đanh sắc và phản hồi nhanh hơn, nhưng kích cỡ 14 inches vẫn là lựa chọn đa năng nhất để tập luyện lâu dài.
Về chất liệu, các dòng cymbal làm từ đồng thau (brass) thường có giá thành rẻ nhất và độ bền cao, rất thích hợp cho người mới tập có ngân sách hạn chế. Tuy nhiên, nếu tài chính cho phép, bạn nên cân nhắc các dòng cymbal làm từ hợp kim đồng Bronze B8. Đồng B8 mang lại âm thanh sáng, rõ ràng và giàu nhạc tính hơn hẳn so với đồng thau, giúp bạn có trải nghiệm nghe tốt hơn khi tập luyện. Hãy tránh mua các dòng đồng Bronze B20 chuyên nghiệp đắt đỏ ở giai đoạn này vì chúng thực sự chưa cần thiết cho nhu cầu tập luyện cơ bản.
Bên cạnh lá cymbal, bạn tuyệt đối không được xem nhẹ chất lượng của chân đế hi-hat (hi-hat stand). Một chiếc chân đế quá nhẹ hoặc lỏng lẻo sẽ liên tục bị trượt đi khi bạn đạp mạnh chân, gây ức chế lớn trong quá trình tập luyện. Hãy ưu tiên chọn các loại chân đế có thiết kế chân đôi (double-braced) chắc chắn bằng kim loại, có bọc cao su chống trượt ở chân và cho phép điều chỉnh độ căng của lò xo linh hoạt.
Cuối cùng, trước khi xuống tiền, hãy ưu tiên mua hàng chính hãng từ các cửa hàng nhạc cụ uy tín để đảm bảo quyền lợi bảo hành. Nếu chọn mua hàng cũ (second-hand) để tiết kiệm chi phí, hãy kiểm tra thật kỹ bề mặt lá cymbal xem có vết nứt nhỏ ở rìa (edge cracks) hay hiện tượng mòn lỗ tâm thành hình chìa khóa (keyholing) hay không, vì đây là những lỗi chí mạng sẽ làm hỏng hoàn toàn âm thanh và tuổi thọ của lá cymbal.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Trống điện tử có cần mua thêm hi-hat rời không?
Hầu hết các bộ trống điện tử tiêu chuẩn dành cho người mới bắt đầu đã được nhà sản xuất tích hợp sẵn một tấm pad hi-hat cùng một pedal điều khiển đi kèm (hi-hat controller). Do đó, bạn hoàn toàn không cần phải mua thêm hi-hat rời hay chân đế cơ học bên ngoài khi mới tập luyện. Bạn chỉ cần kiểm tra xem bộ điều khiển đi kèm có hỗ trợ các trạng thái đóng/mở mượt mà (variable control) hay chỉ là công tắc bật/tắt đơn giản (switch-based) để biết được mức độ phản hồi của thiết bị. Chỉ khi bạn nâng cấp lên các dòng trống điện tử cao cấp mô phỏng hoàn toàn trống cơ, yêu cầu sử dụng chân đế hi-hat thật để gắn pad cảm biến kép, bạn mới cần đầu tư thêm chân đế rời.
Có thể tập hi-hat bằng cách gõ hai dùi trống vào nhau không?
Việc gõ hai dùi trống vào nhau (stick-on-stick) là một phương pháp thường được sử dụng để đếm nhịp khởi động hoặc giúp người mới dễ dàng hình dung vị trí tay trong không gian. Tuy nhiên, phương pháp này hoàn toàn không thể thay thế cho việc tập luyện hi-hat thực tế. Việc gõ hai cây dùi gỗ vào nhau không hề tạo ra độ nảy (rebound) tự nhiên như khi gõ lên mặt kim loại của cymbal, đồng thời cũng không giúp bạn rèn luyện được sự phối hợp của chân trái với pedal. Bạn chỉ nên dùng cách này để tập đếm nhịp nhẹ nhàng, tuyệt đối không nên coi đây là phương pháp tập luyện thay thế lâu dài thay cho một tấm practice pad tiêu chuẩn hoặc bộ trống thật.
Thảo luận cộng đồng
Chia sẻ trải nghiệm hoặc đặt câu hỏi. Bình luận sẽ được kiểm duyệt trước khi xuất bản.